ગજાનન ગુણોના ભંડાર

કશ્યપઋષિ આશ્રમમાંશ્રી ગણેશને ઉપનયન સંસ્કાર થયા ઋષીએ તેમને શસ્ત્રાસ્ત્રોની ભિક્ષા આપી. ભિક્ષામાં ગણેશને વરુણ પાસેથી પાશ મળ્યો અને શિવાજીએ ત્રિશુલ અને પરશુરામની માતા રેણુકાએ ફરસો દીધો. શત્રુઓનો નાશ કરવા અનેક દેવોએ શસ્ત્રો આપ્યા.

मृत्योरहम ब्रह्मचारी (अथर्ववेद ) – મૃત્યુને આલિંગન દેનાર બ્રહ્મચારી બનીને ઘરની બહાર નીકળતા.
તપોવનમાં તેને સાદગી, સમતા યોગ અને ઓજસ્વી અને તેજસ્વી બને તે માટે સ્વતંત્ર શિક્ષણ આપવામાં આવતું.સમાજમાં શાંતિ સ્થાપના માટે શિક્ષણમાં સમાનતા રહેતી. કોઈ ઊંચ-નીચ નહિ કે ગરીબ તવંગર નહિ, બધા સરખા. વસુધૈવ કુટુમ્બકમની ભાવના નિર્માણ કરવાવાળું સ્વતંત્ર શિક્ષણ અપાતું. એમને યોગ માં યમ, નિયમ,આસન અને પ્રાણાયામ આ ચાર વાતો બધા માટે રહેતી. ગુરુકુલ માં વિદ્યાર્થીઓ સૂર્યનમસ્કાર કરી અઠ્ઠા-કઠ્ઠા થતા હતા, સ્વતંત્ર વિચારના, ધ્યેયવાદી, શિષ્ટ, બલિષ્ઠ અને દૃઢ મનોબળ અને નિર્ભય એવા એ કે ભગવાન સિવાય કોઈની સામે ઝૂકતો નહતો. એનામાં દેવોના જેવું ઉત્તમ આચરણ કરે તેવા ગુણ ને દેવો જેવું એ કામ કરતો.
આ કઠોર અનુશાસનના પાલનથી વિનાયક – ગણેશ આગળ જતા નેતા બન્યા – જેમની આજે દેવરૂપે પૂજા થાય છે. આ દેવો ગ્રંથોમાં જ પડ્યા રહે તો તેનો કોઈ અર્થ નથી પણ તેમના જીવનચરીત્રોનો અભ્યાસ કરી આચરણ કરવાથી માર્ગદર્શક બની રહે છે. તેઓ અમારા માટે આદર્શરૂપ છે. તેમના રસ્તે અમે ચાલીએ.
ગણેશ : શંકર પાર્વતીના પુત્ર. ભૂતસ્થાન એટલે કે ભૂતન ની રાજધાની કૈલાસમાં જન્મ.
એ વખતે ભૂતજાતી ગંદગીમાં ખદબદતી અને ઘૃણાસ્પદ હતી. પણ ગણેશે વિદ્યાભ્યાસ પૂર્ણ કાર્ય પછી ૧૦ વર્ષમાં જ રાષ્ટ્રની સંગાથના કરી, તેની ઉન્નતી કરી. એટલે ભૂતજાતીને સન્માન મળ્યું સાથે ગણેશને અગ્રપૂજાનું સન્માન મળ્યું. ગણેશનું શરીર વિચિત્ર હતું, સુંદર ના હતું, પણ લાલ અને ગોરા હતા. પણ બધાની સાથે હસીને વાતો કરતા હતા અને એમનું શરીર મલ્લ જેવું અને નીરોગી હતું. તેઓ બધાજ અસ્ત્ર – શસ્ત્ર ચલાવી જાણતા. જીવન સાદું પર ઉચ્ચ વિચારો , એમની તેજસ્વી બુધ્દી અને વિદ્યાને કરને તેમનો ખબ પ્રભાવ અન્ય ઉપર પડતો.
કાર્તિકેય જેમ દેવોની સેનાના સેનાપતિ તેમ ગણપતિ પણ પ્રસિદ્ધ સેનાતી અને રાષ્ટ્રસંઘટકના રૂપ માં પ્રખ્યાત હતા. ગણેશ બુધ્દીમાન, પ્રજ્ઞાસંપન્ન, દુરન્દેશી અને યોગ્ય નિર્ણાયક હતા. ગુપ્ત યોજના બનાવતા – કાર્ય થયા પછીજ લોકોને ખબર પડતી. कृतमेवास्य जानन्ति सर्वे पंडित उच्चते તેઓ મહાન વિદ્વ્ન, એક ગ્રંથલેખક, ગ્રંથતત્વજ્ઞ, શાસ્ત્રોના મર્મને સમજવાવાલા હતા. એટલે તેમને મહાન પદવીઓ પણ પ્રાપ્ત થઇ છે. (વ્યાસ અને ગણપતી- મહાભારતના લેખક) પાખંડવાદ ના ખંડક હતા. બ્રહ્મવિદ્યા માં પરિપૂર્ણ અને ઉત્તમ વક્તા હતા. તેથી તેમની યોજનાઓ જદ્વાડી નહિ પણ અધ્યાત્મ વિદ્યા યુક્ત હતી.
ગણેશ વેદ અને અન્ય શાસ્ત્રોમાં નિષ્ણાત , ઇતિહાસ મર્મજ્ઞ, અને ઉત્તમ ગણિતજ્ઞ હતા એટલેજ તેઓ “ગનીતાગમસાર્વિત, ગણક્શ્લાઘ્ય વગેરે નામોથી ખ્યાતનામ થયા. તેઓ ખગોળ ગણિત માં પણ નિષ્ણાત હતા. તદઉપરાંત ગણેશ વૈદ્યશાસ્ત્ર અને ચિકીત્સાશાસ્ત્રમાં નિષ્ણાત હતા, તો એક યોગી અને કુશળ ગાયક પણ હતા.
વસ્તી ગણતરી:- ગણેશે ભુત્સ્થાની વિગતવાર વસ્તી ગણતરી કરી.
સ્ત્રી, પુરુષો, યુવનો બાળકો ,ધંધો -રોજગાર, બેરોજગાર કુશળ અને બુધ્દીમાન લોકોની ગણના કરી, રાષ્ટ્રહિતની બહુ મોટી વાત પ્રસ્થાપિત કરી.
‘ગણ’નો અર્થ થાય છે ગણેલા લોકોનો સમૂહ, તે ગણના મંડળ બનાવ્યા અને ગણાધ્યક્ષ ની નિયુક્તિ કરી. ગણમંડળ ઉપર એક નાયક અને અનેક નાયક નાયકો પર એક વિનાયક ની નિયુક્તિ કરી. તેના પર ‘ પતિ, નાથ’ આડી અધિકારીઓની નિયુક્તિ કરી. રાષ્ટ્રનિર્માણ યોજન સાકાર કરી.
ગ્રંથાલય (knowledge), ઔષધાલય (health) , શિક્ષનાલાય (education), સંરક્ષનાલય (નિર્ભયતા) ખોલીને પ્રજાહિતના કર્યો શરુ કર્યા .
ગણેશ એક સાચા વિઘ્નહર્તા હતા. તેઓએ ગુંડાઓ પર નિયંત્રણ કરવા માટે ગણગર્વહર્તા, દંડનાયકવગેરે પદાધિકારીઓને નિયુક્ત કરી કાર્યાન્વિત કાર્ય.
અનુશાસન વગર સંગઠન નહિ અને સંગઠનના અભાવ માં પ્રગતિ નહિ’ આ સચ્ચાઈ સ્વીકારીને ગણેશે રાષ્ટ્ર માં અનુશાસનનું ઉલ્લંઘન કરનારને દંડિત કરવામાં આવતા. ભૂતજાતી સશક્ત અને હિંસક ઓ હતીજ તેની સંગઠનાકરીને તેમનું સૈન્ય બનવી ધીધુ. કાર્તિકેયની અધ્યક્ષતામાં સેનાની રચના કરી. પોતાની જાતિનું સન્માન વધારવા અન્ય દેશને પણ સેનાની મદદ શરુ કરી. વીરભદ્ર ની સેનાનું પરાક્રમ અદ્વિતીય છે. ગણેશે બધા દેવોને પોતાની જતી તરફથી મદદ પહોંચાડી અને ગૌરવ નું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું. જાતિમાંથી તુંચ્છતા કાપી નાખી. અને એટલેજ તેઓ વિઘ્નહર્તા અને વિઘ્નકર્તા કહેવાયા અને તેમને અગ્રપૂજા શરુ થઇ.
અનુશાસન વગર સંગઠન નહિ અને સંગઠનના અભાવ માં પ્રગતિ નહિ’ આ સચ્ચાઈ સ્વીકારીને ગણેશે રાષ્ટ્ર માં અનુશાસનનું ઉલ્લંઘન કરનારને દંડિત કરવામાં આવતા. ષડાનન કાર્તિકેયની અધ્યક્ષતામાં સેનાની રચના કરી. પોતાની જાતિનું સન્માન વધારવા અન્ય દેશને પણ સેનાની મદદ શરુ કરી. વીરભદ્ર ની સેનાનું પરાક્રમ અદ્વિતીય છે. ગણેશે બધા દેવોને પોતાની જતી તરફથી મદદ પહોંચાડી અને ગૌરવ નું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું. જાતિમાંથી તુંચ્છતા કાપી નાખી. અને એટલેજ તેઓ વિઘ્નહર્તા અને વિઘ્નકર્તા કહેવાયા અને તેમને અગ્રપૂજા શરુ થઇ.
આ રીતે રાષ્ટ્રોધ્ધારક ‘ગણપતિ’ તરીકે ગણેશપુરાણ માં વર્ણન કર્યું છે. ( અને સાતવલેકરજી એ સુંદર વર્ણન કર્યું છે.)
ભાદ્રપદ સુદ ૪ ભગવાન ગણેશની પ્રગાટયતિથી.
વિઘ્નેશ્વર ગણેશમાં ‘ વિઘ્ન’ કોને કહેવાય તે પ્રથમ સમજી લેવું જરૂરી છે. विशेषम घ्नन्ति इति विघ्नं – જે વિશેષનો નાશ કરે છે તે ‘વિઘ્ન’
વિશેષ એટલે –
વિવેક – વિચારપૂર્ણ દૃષ્ટી
વિશ્વાસ – ભાવપૂર્ણ ભક્તિ
વિજય – સંકલ્પપૂર્ણ શક્તિ જે આપડે ભગવાન ગણેશ પાસેથી મેળવવાના.

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: